De diplomademocratie : Over de spanning tussen meritocratie en democratie

Abstract

De moderne democratie is een diplomademocratie. Burgers hebben beduidend meer politieke invloed naarmate hun opleiding hoger is. Hoger opgeleiden waren altijd al politiek actiever dan lager opgeleiden, maar in de afgelopen decennia is het verschil sterk toegenomen. Hoogopgeleide burgers gaan vaker stemmen, bezoeken vaker inspraakavonden en staan veel vaker vooraan bij interactieve beleidsvorming dan laagopgeleide burgers. En ofschoon nog ruim de helft van de bevolking alleen maar lager of middelbaar onderwijs heeft gevolgd, zijn laagopgeleide burgers in ons land inmiddels vrijwel volledig afwezig in de vertegenwoordigende organen en onder politieke bestuurders. Meer dan ooit te voren, sinds de invoering van de het algemeen kiesrecht, wordt de democratie gedomineerd door de hoogst opgeleiden. Dit artikel beschrijft de opkomst van de diplomademocratie in Nederland, bespreekt waarom dat een probleem zou kunnen zijn en wat er gedaan zou kunnen worden om sommige negatieve effecten in te perken.