Een subversief plaatwerk

Abstract

De Nederlandse boekhandel van de vroege achttiende eeuw had een solide reputatie als producent van luxueuze plaatwerken. Fraai geïllustreerde etnografische studies zoals Francois Valentijns Oud en Nieuw Oost-Indien (5 delen; Dordrecht, 1724-1726) en omvangrijke topografische werken zoals Pieter van der Aa’s Galerie Agréable (66 delen; Leiden, 1729) vonden een markt over geheel Europa. Ook de Cérémonies et coutumes religieuses de tous les peuples du monde (7 delen; Amsterdam, 1723-1737) dat een overzicht gaf van alle wereldgodsdiensten, paste in dit genre. Achter de onschuldige titel ging echter een uiterst gezagsondermijnend plaatwerk schuil.