De MoCA en MMSE als screeningsinstrumenten voor alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen en het syndroom van Korsakov

Abstract

Inleiding Veel patiënten met een langdurige alcoholverslaving krijgen te maken met cognitieve problemen. De schattingen lopen uiteen van ten minste 20-80 % van de alcoholverslaafden [1]. Sommige onderzoeken laten zien dat deze problemen pas optreden na minimaal tien jaar intensief alcoholgebruik, terwijl andere onderzoeken eerder wijzen op een direct proportionele relatie Vrij naar het oorspronkelijke artikel Oudman E, Postma A, Stigchel S van der, Appelhof B, Wijnia JW, Nijboer TCW. The Montreal Cognitive Assessment (MoCA) is superior to the Mini Mental State Examination (MMSE) in detection of Korsakoff 's syndrome. Clin Neuropsychol. 2014;28(7):1123–32. Samenvatting Cognitieve stoornissen komen vaak voor bij patiënten met een alcoholverslaving. Deze stoornissen hebben een sterk negatieve uitwerking op de behandeling van de verslaving. Het uitvoeren van een neuropsychologisch onderzoek kan bijdragen aan het vaststellen van cognitieve stoornissen, maar is in de klinische praktijk niet altijd haalbaar. Om een indruk te krijgen van het cognitieve functioneren zijn er verschil-lende screeningsinstrumenten ontwikkeld die het opsporen van cognitieve stoornis-sen vergemakkelijken. Twee bekende screeningsinstrumenten zijn de Montreal Cog-nitive Assessment (MoCA) en de Mini Mental State Examination (MMSE). Hoewel er op dit moment nog relatief weinig onderzoek is verricht naar de toepasbaarheid van screeningsinstrumenten voor het signaleren van cognitieve problemen bij alcoholver-slaving, geven enkele recente onderzoeken aanwijzingen dat de MoCA het meest va-lide instrument is voor dit doel. De MoCA heeft een goed onderscheidend vermogen tussen gezonde deelnemers, alcoholverslaafden met cognitieve problemen en alco-holverslaafden met het syndroom van Korsakov: een chronische neuropsychiatrische aandoening ten gevolge van alcoholgebruik en vitamine B 1 -tekort. Het routinematig toepassen van de MoCA in de klinische verslavingszorg of in een verpleeghuissetting kan leiden tot betere signalering van alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen en het syndroom van Korsakov. Trefwoorden MoCA · MMSE · cognitieve screeningsinstrumenten · syndroom van Korsakov · Korsakov · amnesie · screeners