Zien en gezien worden: Botsende identiteiten op de Appeldijk

Abstract

De Appeldijk verbindt nationale en regionale identiteitsverhalen, maar verdeelt ook groepen met verschillende levensstijlen. Dit is onderdeel het fragmenteren van nationale identiteit. Het oude ideaal van een uniforme nationale identiteit wordt de laatste tijd vooral door voortschrijdende individualisering ondermijnd. De traditionele natiestaat was succesvol in het uitdragen van een nationaal identiteitsverhaal dat richting gaf aan ieders dagelijks leven. Levenspaden lagen grotendeels vast en waren grotendeels voorspelbaar. Tegenwoordig zijn deze zekerheden vloeibaarder geworden en spreken velen van een risicomaatschappij . Onzekerheid en toegenomen keuzevrijheid ondermijnen traditionele identiteiten. Deze breed gedeelde identiteiten vallen uiteen in met verschillende levensstijlen verbonden identiteiten. Mede door de toegenomen welvaart en vrije tijd, maken mensen steeds meer individuele keuzes over wat ze kopen en waar ze gaan recreëren. Het imago en de gevoelswaarde van producten en vrijetijdsbestedingen wordt steeds belangrijker. Deze worden steeds meer op individuele keuzes gebaseerd , waardoor de natie steeds meer uiteen valt in groepen met een verschillende levensstijl en waardeoriëntatie. De identificatie met deze levensstijlen is net zoals die met de natie of de regio aan de ruimte verbonden, maar deze band is veel minder sterk en vanzelfsprekend. Traditionele nationale en regionale identiteiten zijn heel territoriaal en veranderen maar langzaam. Ze zijn daarom dikker, dan de dunnere met verschillende levensstijlen verbonden identiteiten . Deze dunne identiteiten zijn erg plooibaarder en met vooral met plekken en activiteiten gekoppeld worden, zoals bijvoorbeeld met een bezoek aan de Appeldijk. Traditionele, dikke nationale identiteiten zijn minder veranderlijk en meer historisch geworteld en met duidelijk afgegrensde gebieden verbonden. De groepen met verschillende levensstijlen die de Appeldijk bezoeken gebruiken wel allemaal delen van het dominante Nederlandse identiteitsverhaal. Soms, zoals over het visuele landschap, komen die overeen, maar vaak, zoals over natuur en individuele vrijheid, lopen die uiteen, zodat deze verschillende identiteiten botsen op de Appeldijk.