Professionele identiteitsproblemen van sociale stijgers: Een theoretische verkenning

Abstract

Kinderen die een veel hoger opleidingsniveau hebben bereikt dan hun ouders, worden aangeduid als sociale stijgers. Hun opleidingsprestatie wordt gemakkelijk gezien als een positieve conditie voor succes en well-being gedurende hun arbeidsleven. Echter, velen van hen kampen een vrij lange periode met professionele identiteitsproblemen. Zij percipiëren zichzelf als anders dan hun collega’s en ze beschouwen zich niet als ‘echte’ leden van de sociale groep waartoe ze zijn gaan behoren. Maar de onderlinge verschillen in well-being zijn nogal groot. De daarbij aansluitende vraag die in dit artikel wordt beantwoord, is: Met welke professionele identiteitsproblemen worden sociale stijgers geconfronteerd en hoe zijn onderlinge verschillen daarin te verklaren? Uitgaande van literatuur over identiteit en recent onderzoek naar sociale stijgers worden in dit artikel diverse identiteitsproblemen geconcretiseerd en wordt een theoretisch model ontwikkeld dat de verschillen tussen sociale stijgers verklaart op grond van twee modererende concepten: het ‘identity capital’ concept van Côté en het ‘identity agents’ concept van Schachter.