Inleiding (Schepper naast God. Theologie, bio-ethiek en pluralisme. Essays aangeboden aan Egbert Schroten)

Abstract

Many ethical questions arise in the context of the new biology, particularly when it is applied to human beings. Often these questions are summed up in this one question: should what can be done be done? . . . But there is more at stake than just a moral problem. If one digs a bit deeper, there are view-of-life questions to be met.

Dit boek is geschreven door theologen, door ethici en door mensen die zowel in de theologie als de ethiek thuis zijn. De relatie tussen beide disciplines is in de laatste decennia in rap tempo minder vanzelfsprekend geworden dan zij, eigenlijk sinds Augustinus, vele eeuwen lang is geweest. Dat heeft als historische grond de in Europa met de opkomst van het humanisme en de reformatie ingezette pluralisering van de moraal. Men ontdekte dat er over fundamentele theologische en filosofische posities toenemend verschillend gedacht werd maar was zich bewust van de noodzaak van een gedeelde moraal die daarmee als vanzelf een bepaalde eigenstandigheid kreeg. Dat realisme klinkt nog altijd door in de Nederlandse term ‘poldermodel’, waarvan men het ontstaan verklaart uit het feit dat humanisten, roomsen, protestanten en andere levensbeschouwingen ondanks hun hoog oplopende disputen een gedeeld belang hadden bij droge voeten. Bij hoog water toog dus niet alleen Jantje Brinker naar de dijken, maar trok de hele pluralistische natie naar het water om het land voor de chaos te behoeden.