Entartete Musik

Abstract

Op 17 augustus 2001 ging in het kader van de Salzburger Festspiele de Fledermaus van Johann Strauss, geënsceneerd door Hans Neuenfels, in première. Dat althans beweerden de organisatoren. Een deel van het publiek was het hier niet mee eens. De voorstelling week in hun ogen zozeer af van het libretto van Strauss, dat ze er schande van spraken. In Oostenrijk is de polemiek sedertdien niet geluwd. Een tweetal Oostenrijkers maakte er zelfs een rechtszaak van. In rechte eisten zij vergeefs teruggaaf van de prijs. Het is vermakelijk om te zien hoe door dit oordeel de polemiek niet verstomt. Twee Weners, Hans Pfersmann en Ellen Schönherr, winden zich in Juristische Blätter 2003, p. 595-599, mateloos over de uitspraak op. Een jaar later komt Adrian Hollaender, in Juristische Blätter 2004, p. 797-803, nog eens op de affaire terug. De uitvoerenden hadden niet alleen civielrechtelijk in rechte kunnen worden betrokken, ook een strafrechtelijke ('Betrug') en een staatsrechtelijke beoordeling dienen zich aan. Wolfgang Zöllner maakt zich in het Festschrift Rudolf Weker (Wien: Manz 2004), p. 1249-1270 eens boos over de uitspraak. Zelf heb ik de voorstelling indertijd niet gezien, maar voor wie geïnteresseerd is: er is een DVD-uitvoering van de opvoering (Arthaus 100340) in omloop. Hoewel onze eerste sympathie mogelijk uitgaat naar de kunstenaars, moet bij nader inzien toch worden gesteld dat bij elk product en elke dienst goede informatie hoort. Wie een kaartje Ajax-Feyenoord koopt, behoeft niet de B-junioren te verwachten — tenzij hier tevoren over ingelicht. In Salzburg had die voorlichting ontbroken. De boosheid van de Oostenrijkers is dus terecht.