Het milieuprobleem in het zaakgericht onderwijs : Eli Heimans, Jac.P. Thijsse en de pedagogische opdracht van de school

Abstract

Hoewel Heimans en Thijsse als voorlopers beschouwd moeten worden van de hedendaagse natuur- en milieu-educatie, is er een belangrijk verschil in het denken over natuur en milieu in het onderwijs. Voor Heimans en Thijsse lag de oorzaak van het gebrek aan belangstelling voor de natuur niet op het terrein van de normen en waarden, maar in een gebrek aan kennis van de natuur. In deze bijdrage wil ik aan de hand van het werk van Heimans en Thijsse nagaan of het onderscheid tussen kennis enerzijds en waarden en normen anderzijds in dit verband wel een adequaat onderscheid is. Eerst zal worden ingegaan op de wijze waarop met name Heimans de pedagogische opdracht van de school interpreteerde. In dat licht gaat het vervolgens om de vraag hoe de waarden, waar Heimans en Thijsse met verve voor stonden, doorwerkten in hun schoolboeken en verhalen. Daarbij zal blijken dat die waarden voortdurend in verband worden gebracht met de ‘kennis der natuur’. Steeds zullen we proberen de resultaten van ons onderzoek door te trekken naar de huidige discussie over de pedagogische opdracht van het onderwijs. In de laatste paragraaf zal dan blijken dat het pedagogische gedachtengoed van Heimans en Thijsse aan actualiteit nog niets heeft ingeboet.