Het recht op vrijheid en asiel aan de buitengrenzen: tegenstrijdige signalen in de Europese rechtspraak

Abstract

In hun jurisprudentie hebben het EHRM en het HvJ EU te maken met de bestaande spanning tussen twee uitgangspunten van het EU-asielbeleid: de soevereiniteit en discretionaire bevoegdheden van lidstaten op het gebied van migratiebeleid enerzijds en de bescherming van fundamentele rechten anderzijds. In deze bijdrage wil ik op basis van recente uitspraken onderzoeken hoe beide gerechtshoven met deze spanning omgaan, hierbij wordt met name gekeken naar recente uitspraken op het gebied van grensdetentie en humanitaire visa. Achterliggende vraag is in hoeverre de Europese rechters bij de definitie van zowel meer specifieke als algemene verplichtingen van lidstaten op het gebied van asiel, ook voldoende oog hebben voor de consistentie en effectiviteit van het Europese beleid in zijn geheel? En welke lessen kunnen hieruit worden getrokken voor de huidige voorstellen van het Migratiepact?