Oratie: Opvoeden in de multi-etnische stad

Abstract

Opvoeden is nodig, zowel om kinderen mens te laten worden als omwille van het voortbestaan van de wereld. Opvoeden houdt aan de ene kant overdracht in van het bestaande erfgoed, het beschermen van de ‘oude’ wereld. Tegelijkertijd betekent opvoeden het beschermen van het ‘nieuwe’ kind: het voorbereiden van het kind op een open en onzekere toekomst in een wereld die niet bij het oude kan blijven. De opvoeding kent daarmee twee polen: voortzetting én vernieuwing van de wereld. Zowel het oude als het nieuwe verdienen bescherming. Deze gedachten ontleen ik aan Hannah Arendt (1994).In mijn rede stel ik deze polariteit tussen oud en nieuw in de opvoeding centraal. Deze polariteit brengt altijd wel spanning tussen de generaties mee, al verschilt de mate van polarisatie binnen gezinnen met het soort samenleving. Waar de levensloop al bij de geboorte vaststaat, en dus ook de rollen die kinderen later gaat vervullen, zien we strakkere opvoedingsregimes. In postindustriële samenlevingen als de onze gaan kinderen een minder voorspelbare toekomst tegemoet en ontstaat meer tweerichtingsverkeer tussen de generaties. Opvoeden wordt met deze veranderingen spannender, omdat de oude en nieuwe wereld minder vanzelfsprekend op elkaar aansluiten.