De woonwijk in bedrijf

Abstract

De wijkeconomie in naoorlogse wijken zou achterblijven bij die in vooroorlogse woonwijken. Dit geldt echter niet voor alle naoorlogse wijken. De wijken die na de jaren zeventig zijn gebouwd bieden ruimte voor een opkomende economie: die van de zelfstandige kenniswerker. Het Raminhout is een straat met 56 eengezinswoningen in een gegoede woonwijk in Zoetermeer. In deze ogenschijnlijk rustige straat zijn 11 ondernemingen gevestigd. Dit betekent dat één op de vijf woonhuizen tevens een bedrijfslocatie huisvest. Achter de voordeur vindt economische activiteit plaats: in huis achter de computer, of als loodgieter met de bus op weg naar een klus. In deze straat verdienen ingenieurs, adviseurs, podiumkunstenaars, schoonheidspecialisten, softwareontwikkelaars en hoveniers de kost door te ondernemen. In dit artikel stellen we deze, soms onzichtbare, economische activiteit in Nederlandse stedelijke woonwijken centraal. We kijken in hoeverre de omvang en samenstelling van de wijkeconomie varieert tussen vooroorlogse, vroeg-naoorlogse en laatnaoorlogse stadswijken. Daarbij onderzoeken we of er een relatie is met de planningstraditie waarin een wijk is gebouwd. Hierbij wordt het vaak gemaakte onderscheid tussen de ruimtelijke inrichting van voor- en naoorlogse stedelijke woonwijken genuanceerd. Woonwijken gebouwd na 1945 zijn immers divers in uitvoering en planologische principes. Zo heeft de naoorlogse functionalistische tuinstad een andere ruimtelijke opzet dan later gebouwde Bloemkool- of Vinex-wijken.