With a little help from my friends: social networks and strategies for combining employment and caregiving

Abstract

Met wat hulp van mijn vrienden: sociale netwerken en strategieën voor het combineren van werk- en zorgtaken De spreiding van functies in steden die wordt gekenmerkt door gescheiden locaties voor wonen, werken en winkelen, vergt de nodige mobiliteit van bewoners om al deze activiteitenlocaties met elkaar te verbinden. Hun dagelijkse activiteiten bestaan voor een aanzienlijk deel uit het overbruggen van de afstanden tussen deze locaties. In de literatuur wordt vaak de belangrijke rol die vrouwen spelen in deze “verbindingsarbeid” onderstreept. Doordat zij vaak (gedeeltelijk) vrijgesteld waren van het verrichten van betaalde arbeid, beschikten zij over de tijd voor deze verbindende activiteiten. De vraag is dan ook hoe men dit, nu ook vrouwen in toenemende mate betaald werk verrichten, nog weet te bolwerken. Vooral ook omdat het aantal te verbinden locaties in dit geval ook toeneemt met een extra werklocatie (namelijk die van de vrouw) en vaak ook diverse locaties voor kinderopvang. Hoewel menig onderzoek verricht is naar de strategieën die dubbelverdieners toepassen om werk-, zorg- en vrijetijdsactiviteiten te combineren, valt dit van een aantal kanttekeningen te voorzien. Zo is het gezien het bovenstaande bijvoorbeeld opmerkelijk dat het leeuwendeel van het onderzoek naar strategieën voor het combineren van werk, zorg en vrije tijd vooral heeft gekeken naar strategieën ten aanzien van de duur, en sporadisch ook de timing van activiteiten, en zijn strategieën die gericht zijn op de locaties waar activiteiten verricht worden grotendeels buiten beschouwing gebleven. Vandaar dat het huidige artikel kijkt naar strategieën aangaande de duur van activiteiten, hun timing én de locatie waar ze worden verricht. Een andere beperking van het tot op heden uitgevoerde onderzoek, is dat hoewel het in steeds grotere mate de interacties tussen gezinsleden in ogenschouw neemt, de rol van mensen buiten het kerngezin zoals grootouders, buren en vrienden, nog vaak onderbelicht blijft. Dit terwijl zij vaak ook een belangrijke bron van hulp zijn bij het verbinden van verschillende activiteitenlocaties (zie bijvoorbeeld de rol van grootouders bij de opvang van kleinkinderen). Het huidige onderzoek tracht dan ook de mate waarin verschillende strategieën voor het combineren van werk en zorg worden toegepast, en waar de keuze voor bepaalde strategieën door bepaald wordt, in kaart te brengen. Is deze keuze afhankelijk van iemands werksituatie, voorkeuren, woonomgeving of sociaaldemografische kenmerken, maar vooral ook: welke rol speelt iemands sociaal netwerk in deze? Mannen en vrouwen blijken aanzienlijk te verschillen in de gehanteerde strategieën. Het sociale netwerk is van invloed op de keuze voor strategieën die zijn gericht op de duur en de locatie van activiteiten.