De wijsgeer, de ziener, de arbeidshygiëne en het karakteriseren van blootstelling

Abstract

De arbeidshygiëne is na 25 jaar in Nederland haar puberjaren ontgroeid. Ging het aanvankelijk om het herkennen van mogelijk gezondheidsbedreigende effecten van arbeid, later is meer de nadruk komen te liggen op primaire preventie door het beheersen van dergelijke risico's. Het karakteriseren van de zeer variabele blootstelling van de (werkende) mens aan chemische, biologische en fysische factoren is bij het bepalen en het voorkomen van gezondheidsrisico's van essentieel belang. Zonder blootstelling tenslotte geen risico, maar zonder kennis van de blootstelling ook geen effectieve beheersmaatregelen.

Met het verdwijnen van primaire industrieën en het verplaatsen van afvalverwerking naar lage- en midden-inkomenslanden, lijken we in Nederland ons straatje te hebben schoongeveegd, maar wereldwijd zijn tegenwoordig meer mensen dan ooit blootgesteld aan ziekmakende concentraties agentia op de werkplek. Bovendien komen verontreinigde producten via de achterdeur Nederland weer binnen. Denk maar bijvoorbeeld aan kindermatrassen met methylbromide uit China en restanten pesticiden op groenten en fruit uit het Zuiden. Ook veroorzaakt de voortschrijdende technologie nieuwe potentiële gezondheidsbedreigende situaties op werkplekken en daarbuiten, die voordat ze daadwerkelijk ontstaan op hun merites dienen te worden onderzocht. Denk daarbij aan informatieoverdracht via elektromagnetische velden (mobiele telefonie, RF-id, enzovoort), maar ook de stormachtige ontwikkelingen op het gebied van nanotechnologie.

Nieuwe nationale en Europese regelgeving, nieuwe blootstellingen en de roep om meer kwantitatieve geïntegreerde risicoschattingen zijn de grote uitdagingen voor het veld van de arbeidshygiëne en de blootstellingkarakterisering.