De cultuur in het openbaar bestuur onder vuur?: De invloed van cultuur op ongenoegen, verminderde trots en vertrek(intentie) van ambtenaren.

Abstract

Uit onderzoeksrapporten blijkt dat de organisatiecultuur in het openbaar bestuur al jarenlang één van de belangrijkste aspecten is waarover ongenoegen bestaat onder ambtenaren. Aan de hand van een aantal toonaangevende cultuuraspecten binnen het openbaar bestuur onderzoeken we wat er precies mis is met en/of binnen die cultuur. We kijken daarbij naar de cultuuraspecten menselijke maat, lerend vermogen, inclusiviteit, wendbaarheid, missiegedrevenheid en samenwerkingsgerichtheid. Op basis van analyses van het Werkonderzoek 2022 onder duizenden ambtenaren worden twee hoofdconclusies getrokken. Ten eerste blijken ambtenaren relatief weinig terug te zien van de door bedrijfsmatige waarden ingegeven wendbaarheid en missiegedrevenheid binnen het openbaar bestuur. Bovendien dragen deze twee cultuuraspecten nauwelijks bij aan trots en organisatietevredenheid en zorgen ze er soms zelfs voor dat ambtenaren de organisatie erdoor willen verlaten. Ten tweede blijkt slechts een kleine meerderheid van de ambtenaren het door professionele waarden ingegeven lerend vermogen terug te zien terwijl dit aspect het meest sterk de vertrekintentie van ambtenaren kan voorkomen en hun trots en organisatietevredenheid kan versterken. Daarom moeten publieke organisaties enerzijds laveren tussen te weinig en te veel.