Elektromagnetische straling op de werkplek : de huidige stand van zaken met betrekking tot de blootstelling, de gezondheidsrisico’s en de regels ten aanzien van extreem laag frequente elektromagnetische straling op de werkvloer

Abstract

Sinds 2003 komen er bij het Bureau Beroepsziekten van de FNV steeds meer verontrustende berichten binnen over werknemers die denken dat ze een hersentumor hebben opgelopen omdat ze blootgesteld zijn geweest aan elektromagnetische straling. Bureau Beroepsziekten heeft de Wetenschapswinkel Biologie van de Universiteit Utrecht ingeschakeld om dit fenomeen te onderzoeken. Dit onderzoek is gestart onder begeleiding van Hans Kromhout van het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS). Het doel van dit onderzoek was het maken van een inventarisatie van beroepsgroepen waarbij blootstelling aan elektromagnetische velden hoog is. Er is gekeken wat de mogelijke gezondheidsrisico’s zijn en wat de regels zijn ten aanzien van elektromagnetische straling. Ook is gekeken naar de mogelijke aard en omvang van dit risico in Nederland. Tussen verschillende landen zijn er in grote lijn overeenkomsten tussen de beroepen met een hoge blootstelling. Op het niveau van individuele beroepen blijven echter wel verschillen bestaan. In Nederland is weinig onderzoek gedaan naar blootstelling aan elektromagnetische straling en naar de effecten van elektromagnetische straling op de werkvloer. De overheid en de Gezondheidsraad maken daarom veelal gebruik van gegevens uit het buitenland. Over mogelijke gezondheidseffecten zijn twee grote internationale evaluaties verschenen van de Interational Agency for Research on Cancer en het National Institute of Environmental Health Sciences. De slotconclusies van beide rapporten zijn gelijk: extreem laag frequente elektromagnetische straling is mogelijk carcinogeen voor mensen. De nieuwe richtlijn 2004/40/EG van de EU lijkt een antwoord te geven op de voorschriften van de International Committee on Non Ionizing Radiation Protection en de vragen van de mensen die dagelijks werken met elektromagnetische velden. Hoe de werknemers zelf denken over de risico’s die ze lopen is door Kleinjans en Schuurman in 1995 onderzoek gedaan. Uit dit onderzoek bleek dat er geen sprake was van grote onrust, maar werknemers vonden het wel belangrijk dat toezicht, onderzoek en voorlichting werden verbeterd. Dit beeld lijkt de laatste jaren nauwelijks veranderd. Het blijkt met de huidige beschikbare gegevens niet mogelijk een risicoschatting te maken van het aantal mensen dat jaarlijks in Nederland overlijdt aan hersentumoren door een eventuele te hoge blootstelling aan elektromagnetische straling. Het percentage mensen dat per jaar overlijdt aan hersentumoren is ten opzichte van andere vormen van kanker zeer klein. Daardoor zal, als er al een verband mocht zijn met elektromagnetische straling, het aantal extra gevallen van hersentumoren door blootstelling aan elektromagnetische straling uiterst gering zijn.