Staat niet aansprakelijk voor niet prejudicieel verwijzen

Abstract

In deze bijdrage bespreken Ortlep en Widdershoven het recente KLM-pilotenarrest van de Hoge Raad, waarin deze zich voor de eerste keer uitspreekt over een op het Köbler-arrest van het Hof van Justitie gebaseerde schadevordering wegens beweerdelijke schending van het Unierecht door een hoogste nationale rechter, namelijk de Hoge Raad zelf in een arrest uit 2012. In het KLM-pilotenarrest oordeelt de Hoge Raad dat het schenden door een hoogste nationale rechter van diens verplichting om prejudiciële vragen te verwijzen naar het Hof van Justitie niet volstaat om die aansprakelijkheid te vestigen. Daartoe zal een particulier mede de schending van een regel van materieel Unierecht moeten stellen. Of het in strijd met artikel 6 EVRM ongemotiveerd niet prejudicieel verwijzen wel tot aansprakelijkheid kan leiden, laat de Hoge Raad in het midden, omdat hij van oordeel is dat de Hoge Raad in het arrest van 2012 die niet-verwijzing toereikend heeft gemotiveerd. Hoewel deze grondslag daarmee nog niet is uitgesloten, verwachten de auteurs niet dat schadeclaims die uitsluitend op deze grond zijn gebaseerd veel succes zullen hebben, omdat een direct causaal verband met de geleden schade lijkt te ontbreken. Materiële schade vloeit immers niet voort uit het ongemotiveerd niet-verwijzen van een prejudiciële vraag, maar uit de schending van een regel van materieel Unierecht, die daarvan mogelijk het gevolg is.