U en je in postbus 51 folders

Abstract

Schrijfadviseurs zijn het erover eens dat tekstontwerpers er goed aan doen, hun lezers in de tekst direct aan te spreken. In het Nederlands heeft men dan de keuze tussen u dan wel je. Vooralsnog is niet duidelijk welke vorm de voorkeur verdient. We weten weinig over de waardering van lezers voor u en je; de resultaten van eerder onderzoek spreken elkaar tegen. In ons onderzoek gaan we na in hoeverre de houding van de lezer ten opzichte van het onderwerp van de tekst en het medium de waardering voor de verschillende aanspreekvormen beïnvloeden. Proefpersonen beoordeelden u- en je-versies van twee Postbus51-teksten in een papieren en digitale versie. Eén van de folders (over Geweld op straat) kon rekenen op een grote betrokkenheid; in het onderwerp van de andere brochure (over de Keuringsdienst van waren) waren de lezers minder geïnteresseerd. De resultaten wijzen uit dat medium geen invloed heeft op de waardering van de aanspreekvorm, maar de verhouding van de lezers tot het onderwerp wel. Als lezers van Postbus51-folders lauw staan ten opzichte van het onderwerp en de adviezen, maakt de aanspreekvorm niets uit. Maar lezers die daarover enthousiast zijn, worden nog enthousiaster over de tekst als ze met u worden aangesproken, terwijl de keuze voor je een dempend effect heeft. De leeftijd van de lezer is hierbij geen factor van betekenis.