NJB 2026/136 - De onafhankelijkheid van de rechtspraak in de Unie opnieuw beschouwd: rechters ervaren meer spanningen met de andere staatsmachten: De resultaten van de 2025 ENCJ-enquete onder de rechters van Europa over hun onafhankelijkheid

Abstract

Zes jaar geleden hebben wij in dit blad aandacht gevraagd voor een enquête onder de rechters in Europa over hun onafhankelijkheid. Deze enquête was georganiseerd door het Europees Netwerk van Raden voor de Rechtspraak (ENCJ). Inmiddels zijn we twee edities verder. De meest-recente enquête vond plaats in het eerste kwartaal van 2025. In totaal deden circa19.000 rechters uit 30 landen mee. Nieuwe deelnemers zijn Oekraïne en Moldavië, nu met hen toetredingsonderhandelingen tot de EU zijn gestart. Het enige grote EU-lid dat ontbreekt is Polen. In Nederland hebben 670 rechters meegedaan. In 2019 was het onderwerp in Europa explosief vooral vanwege de situatie in Polen en Hongarije, en dat is het nog steeds, zo niet in hogere mate. In veel landen en ook in Nederland zijn de spanningen tussen de staatsmachten toegenomen, zoals de uitkomsten laten zien.