De governance van adaptie: Bouwstenen voor een afwegingsproces - Definitiestudie afwegingskader Ruimte & Klimaat fase 2. Governance aspecten van klimaatmaatregelen

Abstract

Het vraagstuk van klimaatbestendigheid zal de komende decennia aanzienlijke overheidsbemoeienis vergen. Op dit moment gaat veel aandacht uit naar mitigatiemaatregelen. Deze zijn gericht op het verminderen van de CO2 uitstoot. Ondertussen wordt ook nagedacht over de vraag hoe we ons moeten instellen op de effecten van klimaatverandering. Deze lijkt onherroepelijk te gaan optreden ongeacht publieke en private inspanning om de CO2 uitstoot te verminderen. Dit artikel gaat in op de voorwaarden waaraan het overheidsbestel en haar ingrepen dienen te voldoen om effectief vorm te kunnen geven aan een klimaatbestendig land. Onze stelling is dat de overheid twee dingen moet combineren die ten minste deels met elkaar op gespannen voet staan (zie ook Teisman, 2005). De overheidsinspanning bestaat enerzijds uit het aanbrengen van ordening in termen van wettelijke kaders, organisatorische structuren en vereiste procedures. Anderzijds zal de overheid zich moeten inspannen om voldoende creativiteit los te maken in de samenleving en partijen aan te zetten tot ‘neue Kombinationen’ (vernieuwing vereist ontmoetingen tussen gescheiden werelden, Joseph Schumpeter). Juist in deze nieuwe combinaties valt vaak meerwaarde te creëren. Daardoor is het mogelijk dat klimaatbestendigheid niet gezien wordt als een extra, zware eis aan overheidsinvesteringen en een belemmering voor ruimtelijke ontwikkelingen, zoals eerder vaak is gebeurd met nieuw milieu- en natuurbeleid (i.c. luchtkwaliteit en soortenbeleid), maar als een meekoppelend belang.