Staathuishoudkunde en Statistiek aan de universiteit van Utrecht van 1636 tot 2000 : van scholastiek naar domeingericht

Abstract

Letterlijk vanaf de dag van opening van de Utrechtse universiteit in 1636, is er sprake van economiebeoefening die sindsdien nooit is weggeweest. De start in het jaar 2000 van domeingerichte economie is dan ook niet iets nieuws voor de Universiteit Utrecht, maar de voortzetting van een eeuwenoude traditie. De geschiedenis van de economiebeoefening aan de Universiteit Utrecht is het thema van mijn laatste college. Toen ik enkele jaren geleden werkte aan een portret van een negentiende-eeuwse voorganger van mij op de leerstoel staathuishoudkunde en statistiek, Johan baron d Aulnis de Bourouill1, raakte ik onder de indruk van het hoge niveau waarop in de negentiende eeuw aan de universiteit van Utrecht dat vakgebied werd beoefend, hoger dan aan enige andere universiteit in Nederland. Dat riep twee vragen bij mij op. Ten eerste: zo n toppositie in de negentiende eeuw van de universiteit van Utrecht op staathuishoudkundig gebied komt niet zo maar uit de lucht vallen. Zou het niet kunnen dat er een basis moet zijn te vinden in de achttiende eeuw of zelfs reeds in de zeventiende eeuw? Ten tweede vroeg ik mij af waarom zo n toppositie niet heeft geleid tot de inrichting aan de Utrechtse universiteit van een zelfstandige studierichting economie. In dit afscheidscollege wil ik verslag doen van mijn voorlopige bevindingen bij het zoeken van antwoorden op deze vragen.