Van bedoeling naar beweging, van beweging naar borging: Eindrapportage van onderzoek naar systeemdynamieken van de Living Labs Sport en Bewegen lage SEP in opdracht van Sportinnovator

Abstract

In 2022 heeft Sportinnovator samen met ZonMw de subsidie ‘Living Labs sport en bewegen lage SES SA 2022’ toegekend aan een aantal projecten in verschillende steden in Nederland. Door middel van deze subsidie kunnen de verschillende Living Labs hun ideeën om mensen met een lage SEP structureel meer te laten bewegen uitwerken en in de praktijk brengen. Dit onderzoek richt zich op de vraag hoe de Living Labs zich ontwikkelen en hoe zij bij kunnen dragen aan systeemverandering. Door middel van een procesanalyse van systeemdynamieken beogen we dit in kaart te brengen. Deze tussenrapportage laat het startpunt van de procesanalyse zien. We bespreken wetenschappelijke literatuur over systeemverandering, waarin we drie archetypen systeemaanpakken beschrijven. Vervolgens beschrijven we beknopt de onderzoeksaanpak. De kern van deze eindrapportage focust op de wijzen waarop de Living Labs zijn omgegaan met leiderschap, strategie en borging van hun activiteiten en samenwerkingsrelaties. Gedurende de ontwikkelingsprocessen van de Labs zien we hoe labregisseurs leiderschap tonen binnen en buiten het Lab, en hoe hun institutionele inbedding hierbij uitmaakt. Qua strategie zien we hoe de Labs verschillende activiteiten ondernemen om inwoners te betrekken, hoe sleutelfiguren ingezet worden, hoe samengewerkt wordt met het sociaal domein en wat voor spanningen dat oplevert, hoe doelstellingen zijn verschoven en het sportaanbod is veranderd. De borgingsactiviteiten die gedurende de jaren zijn uitgevoerd waren gericht op het vinden van nieuwe vormen van financiering, met name door middel van storytelling. Daarnaast waren borgingsactiviteiten gericht op nieuwe samenwerkingsrelaties en de verbinding maken met onderwijs en opleidingen. Tenslotte bediscussiëren we wat deze overkoepelende analyse ons leert over Living Labs en systeemverandering vanuit proces- en innovatieperspectief.