Onkunde wordt bestraft Het effect van systematisch gemaakte afwijkingen van de standaardtaal op de waardering van direct-mailbrieven

Abstract

Is het erg om in een tekst af en toe een foutje te maken? Nee, zolang het maar om incidentele, vormelijke afwijkingen gaat. Dat valt te concluderen uit Kloet, Renkema en Van Wijk (2003) op grond van de resultaten van twee experimenten waarin zij de invloed van twee soorten afwijkingen op lezersreacties onderzochten. Een andere vraag is, hoe lezers staan tegenover teksten waarin de schrijver frequent van een taalregel afwijkt. In dit artikel worden twee experimenten besproken waarin in elke conditie één bepaald type afwijkingen systematisch voorkomt. Dan blijken de afwijkingen wél invloed te hebben, niet alleen op de waardering van de tekst zelf, maar ook op het toegeschreven imago van de afzender en zelfs op de zelfgerapporteerde handelingsintentie van de lezer. Een mogelijke verklaring voor het verschil in resultaat met Kloet e.a. is dat lezers incidentele afwijkingen als slordigheden beschouwen en deze door de vingers zien, terwijl ze systematisch voorkomende afwijkingen opvatten als een gebrek in de competentie van de schrijver en veronderstellen dat zijn commerciële competenties net zo gebrekkig zijn.