De opkomst van het Ikea principe

Abstract

Op 17 december 2013 lanceerde het kabinet-Rutte II de participatiesamenleving. Al snel werd duidelijk dat de overgang van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving gevolgen zou hebben voor de werkgelegenheid. Vele hulpverleners en verzorgenden zullen worden ontslagen omdat familie leden, buren en vrienden voortaan gratis moeten zorgen voor kwetsbare mensen in hun omgeving. Op 29 september 2014 startte minister Asscher van Sociale Zaken een maatschappelijke discussie over de robotisering van de samenleving. Ook deze ontwikkeling – voortgaande technologische vooruitgang – leidt tot verlies aan banen. Asscher liet weten dat we ons moeten voorbereiden op een toekomst waarin er voor velen geen werk meer zal zijn.1 In dit essay tel ik beide ontwikkelingen bij elkaar op en schets ik de contouren van de nieuwe samenleving waarnaar we op weg zijn. Ik probeer bovendien aan te geven voor wie die nieuwe samenleving een wenkend perspectief is en voor wie niet.