Ethiek en recht bij toepassing van nieuwe technologie in de forensische psychiatrie

Abstract

Achtergrond: Technologische ontwikkelingen gaan hand in hand met ethische en juridische uitdagingen. Dit geldt ook voor de inzet van technologie in de forensische psychiatrie vanwege de vaak verplichte aard van de behandeling binnen een juridisch kader. Doel: In kaart brengen van ethische en juridische aandachtspunten bij nieuwe, niet-talige technologieën (waarbij weinig tot geen gebruik wordt gemaakt van geschreven taal), gericht op de forensische psychiatrie. Methode: Beknopte ethische en juridische analyse van een aantal opkomende technologieën die binnen de forensische psychiatrie (kunnen) worden toegepast, gebaseerd op relevante wetenschappelijke literatuur. Resultaten: Technologieën zoals virtual reality, biosensoren en neuro-interventies bieden mogelijkheden om forensisch psychiatrische behandelingen te verbeteren. Er is echter nog weinig bekend over hun effectiviteit en inbedding in de behandeling, maar ook over bijbehorende ethische en juridische aspecten. Per technologie bespreken we drie aandachtspunten, onder andere gerelateerd aan persuasiviteit, informed consent, privacy, eigenaarschap van data en mentale integriteit. Deze thema’s dienen als aanknopingspunten voor verdiepend vervolgonderzoek. Conclusie: Om tijdig inzicht te krijgen in ethische en juridische aandachtspunten en deze mee te nemen in ontwikkel- en implementatieprocessen, is het van belang om kennis van onder andere ethici, juristen, zorgverleners, patiënten, onderzoekers, technologieontwikkelaars en beleidsmakers te integreren.