Inleiding sessie ‘Literatuur als stempel’

Abstract

Elk van deze boeken en artikelen had naadloos in de sessie ‘Literatuur als stempel’ van het Cross Over-congres gepast. Het is een willekeurige – en zeker geen volledige – greep uit het laatste decennium van onderzoek op het gebied dat ik gemakshalve even aanduid als ‘neerlandistiek en identiteit’. Het startschot voor dit type onderzoek werd in Nederland gegeven met De canon onder vuur (1991), een bundel ideologiekritische lezingen van canonieke Nederlandse werken. Het boek riep destijds ongekend heftige reacties op – we kunnen wel spreken van een daverende knal –, maar nu het stof is neergedaald blijkt deze tak van onderzoek zijn plaats te hebben gevonden in de neerlandistiek, naast andere benaderingen. De scherpste politiek-correcte kantjes zijn eraf, maar dat laat onverlet dat begrippen als gender, etniciteit, seksualiteit, nationaliteit, klasse en leeftijd steeds vaker zijn terug te vinden in de letterkundige kolommen. Deze categorieën van verschil staan centraal in het onderzoek naar de relatie tussen literatuur en identiteitsvorming.