Grondrechtencatalogi met een evenredigheidstoets: een fundamenteel en institutioneel vraagstuk

Abstract

Binnen het grondrechtendiscours gaan al enige tijd stemmen op die pleiten voor een grondwettelijke evenredigheidstoets. Het grondwettelijke beperkingsregime zou te procedureel zijn en overheidsorganen te weinig houvast bieden. Daardoor zou de Grondwet in de rechtspraktijk worden ‘overgeslagen’ (men wendt zich tot verdragsbepalingen) en zijn relevantie hebben verloren. Aanhangers van een grondwettelijke evenredigheidstoets gaan voorbij aan het appèl dat uitgaat van de grondwettelijke beperkingssystematiek. Namelijk dat belangrijke beslissingen inzake het afwegen van grondrechten genomen dienen te worden door politieke en democratisch gekozen organen. Dit appèl is ingegeven door een overtuigend en in de geschiedenis zwaar bevochten ideaal dat niet zomaar op grond van praktische bezwaren inzake de huidige taakvervulling van de wetgever opzij mag worden geschoven.